Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Puck na rok 2017

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Puck na rok 2017

I.   PODSTAWA PRAWNA

  1. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 224 z późniejszymi zmianami)
  2. Ustawa o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 z późniejszymi zmianami)
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 04 sierpnia 2016 r. Narodowy Program Zdrowia na lata 2016-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1492)
  4. Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Puck na lata 2014-2020 (Uchwała Rady Gminy Puck nr XLV/32/14 z dnia 09.04.2014 r.)

II.  WSTĘP

            „Narkomania oznacza nadużywanie środków psychoaktywnych, potocznie – narkotyków, do jakich zaliczane są naturalne lub syntetyczne substancje, które wprowadzone w określonej dawce do organizmu ludzkiego oddziałują na ośrodkowy układ nerwowy, powodując między innymi zmiany świadomości, percepcji, nastroju” (J. Zamecka, Narkomania [w:] Encyklopedia socjologii, w. Kwaśniewicz i in. (red.), t.2, Warszawa 1999, s. 285)

            Narkotyki mają zdolność wywoływania uzależnień oraz uszkadzania najważniejszych narządów człowieka.

Uzależnienie fizyczne jest przystosowaniem organizmu do obecności określonego środka psychoaktywnego, zaś uzależnienie psychiczne oznacza potrzebę, pragnienie przyjmowania określonej substancji, której brak powoduje lęk, niepokój oraz poczucie zagrożenia.

            Narkomania niesie za sobą poważne ryzyko dla zdrowia publicznego, szczególnie w kontekście chorób infekcyjnych (HIV, żółtaczka, choroby weneryczne). Ryzyko zgonu wśród narkomanów jest kilkakrotnie wyższe niż w porównywalnej wiekowo populacji generalnej. Ponadto narkomania jest ściśle związana z wieloma innymi problemami społecznymi, takimi jak ubóstwo, bezrobocie, prostytucja, przestępczość czy bezdomność.

            Ustawodawca  w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii zobowiązał jednostki samorządu terytorialnego, w tym także samorząd gminny, do realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem narkomanii. Zadania te mają być realizowane przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, gospodarczej, oświatowo – wychowawczej i zdrowotnej, a w szczególności poprzez: działalność wychowawczą, edukacyjną, informacyjną oraz zapobiegawczą.

III. SKALA PROBLEMU

Pod koniec roku 2013, Studio Diagnozy i Profilaktyki z Krakowa przeprowadziło badania diagnostyczne zagrożeń społecznych na terenie Gminy Puck.

Na podstawie tej diagnozy powstała Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Puck na lata 2014 – 2020, która jest również podstawą do określenia głównych kierunków działań w ramach lokalnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy Puck na rok 2017.

W badaniu osób dorosłych uwzględnione zostały takie obszary jak bezrobocie i wykluczenie społeczne, spożywanie alkoholu i zagrożenia z tym związane, używanie narkotyków, przemoc domowa czy hazard.

W badaniu młodych mieszkańców uwzględnione zostały takie obszary jak spożywanie alkoholu, palenie tytoniu, używanie narkotyków oraz dopalaczy, przemoc rówieśnicza oraz domowa, hazard oraz inne ryzykowne zachowania.

Badaniem zostali objęci ponadto pracownicy punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych.

Wyniki badań zawarte w Diagnozie Lokalnych Zagrożeń Społecznych – Gmina Puck 2013 są do wglądu w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Pucku oraz u inspektora ds. alkoholowych Urzędu Gminy Puck.

IV. ZASOBY INSTYTUCJONALNE GMINY PUCK

Program realizowany będzie we współpracy z:

  • Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych  w Gminie Puck
  • Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Pucku
  • Ośrodek kultury, Sportu i Turystyki w Gminie Puck
  • Powiatową Komendą Policji w Pucku
  • Powiatowym Centrum Pomocy rodzinie w Pucku
  • placówkami oświatowymi
  • placówkami służby zdrowia
  • organizacjami pozarządowymi
  • osobami fizycznymi i prawnymi

V. CELE

Celem strategicznym Programu jest podejmowanie kompleksowych działań mających na celu zmniejszenie popytu na narkotyki oraz minimalizowanie problemów, w tym szkód zdrowotnych wynikających z używania substancji psychoaktywnych, rozwijanie zasobów niezbędnych do radzenia sobie z już istniejącymi oraz wydłużenie życia w zdrowiu, poprawa zdrowia i związanej z nim jakości życia oraz zmniejszenie nierówności społecznych w życiu.

Cele będą realizowane z uwzględnieniem konieczności zapewnienia dostępności, zgodnie z koncepcją projektowania uniwersalnego, określoną w art.2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz potrzebami osób z różnymi niepełnosprawnościami.

Cele szczegółowe:

  1. Zmiana zachowań i postaw mieszkańców w sytuacjach związanych z narkotykami,
  2. Wdrożenie nowoczesnych form profilaktyki kierowanej w szczególności do dzieci i młodzieży,
  3. Objęcie pomocą większej liczby osób uzależnionych od narkotyków,
  4. Zmniejszenie poczucia bezradności w poszukiwaniu pomocy.

VI. ZADANIA PROGRAMU

Zadanie 1

Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu, realizowane poprzez:

  1. Punkt Pomocy Rodzinie Gminy Puck – konsultacje dla osób uzależnionych oraz współuzależnionych od środków psychoaktywnych (wynagrodzenie i ubezpieczenie specjalisty, utrzymanie, wyposażenie).
  2. Wspieranie realizacji programów redukcji szkód zdrowotnych i społecznych wśród osób używających szkodliwie i uzależnionych od środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych, obejmujące m.in. działalność edukacyjną, wsparcie społeczne i socjalne, programy wymiany igieł i strzykawek (zapobieganie zakażeniom przenoszonym drogą krwi – HIV, HBV, HCV itd.) oraz testowanie w kierunku zakażeń krwiopochodnych (HIV, HBV i HCV).
  3. Rozwijanie dostępu do leczenia ambulatoryjnego dla osób używających szkodliwie i uzależnionych od środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychotropowych;

Wskaźniki oceny realizacji zadania:

  • liczba udzielonych porad w Punkcie Pomocy Rodzinie w latach ubiegłych
  • liczba osób biorących udział w programach redukcji szkód zdrowotnych i społecznych

Zadanie 2

Udzielanie rodzinom, w których występują problemy narkomanii, pomocy psychospołecznej i prawnej, poprzez:

  1. Warsztaty oraz zajęcia profilaktyczne dla dzieci i młodzieży z terenu gminy Puck, prowadzone w placówkach oświatowo-wychowawczych.
  2. Zajęcia socjoterapeutyczne prowadzone w szkołach na terenie gminy Puck.

Wskaźniki oceny realizacji zadania:

  • liczba dzieci uczestniczących w warsztatach prowadzonych na terenie szkół
  • liczba dzieci uczestnicząca w zajęciach socjoterapeutycznych prowadzonych na terenie szkół
  • liczba przeprowadzonych szkoleń
  • liczba osób przeszkolonych w temacie przeciwdziałania narkomanii

Zadanie 3

Prowadzenie  profilaktycznej działalności informacyjnej, edukacyjnej oraz szkoleniowej w zakresie rozwiązywania problemów narkomanii, w szczególności dla dzieci i młodzieży, poprzez:

  1. Organizowanie na terenie szkół i innych placówek oświatowo–wychowawczych przestawień  profilaktycznych dla dzieci i młodzieży.
  2. Poszerzanie i udoskonalanie oferty, upowszechnianie oraz wdrażanie programów profilaktyki uniwersalnej[1] o naukowych podstawach lub o potwierdzonej skuteczności adresowanych do dzieci i młodzieży w wieku szkolnym, osób dorosłych, w tym programów profilaktyki, które biorą pod uwagę wspólne czynniki chroniące i czynniki ryzyka używania substancji psychoaktywnych i innych zachowań ryzykownych, w szczególności zalecanych w ramach Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego.
  3. Poszerzanie i udoskonalanie oferty, upowszechnianie oraz wdrażanie programów o naukowych podstawach lub o potwierdzonej skuteczności rozwijających kompetencje wychowawcze i profilaktyczne rodziców i osób pracujących z dziećmi i młodzieżą sprzyjające kształtowaniu postaw i zachowań prozdrowotnych dzieci i młodzieży.
  4. Poszerzanie i udoskonalanie oferty i wspieranie realizacji programów o naukowych podstawach lub o potwierdzonej skuteczności realizowanych m.in. przez organizacje pozarządowe i lokalnie działające podmioty publiczne w miejscach o zwiększonym ryzyku używania środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych (np. miejsca rekreacji, imprezy muzyczne, kluby).
  5. Poszerzanie i udoskonalanie oferty i wspieranie realizacji programów wczesnej interwencji i profilaktyki selektywnej[2], w szczególności zalecanych w ramach Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego, adresowanych do środowisk zagrożonych, w szczególności dzieci i młodzieży ze środowisk zmarginalizowanych, zagrożonych demoralizacją, wykluczeniem społecznym oraz osób używających środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych w sposób okazjonalny.
  6. Poszerzanie i udoskonalanie oferty i wspieranie realizacji programów profilaktyki wskazującej[3] o naukowych podstawach lub o potwierdzonej skuteczności adresowanych do jednostek lub grup wysoce narażonych na czynniki ryzyka, w szczególności do osób używających środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych w sposób szkodliwy, w tym w szczególności zalecanych w ramach Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego.
  7. Organizowanie szkoleń dla członków Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Gminie Puck.
  8. Prowadzenie doskonalenia kompetencji osób pracujących z dziećmi i młodzieżą dotyczącego wczesnego rozpoznawania zagrożenia używania środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych, nowych substancji psychoaktywnych oraz umiejętności i podejmowania interwencji profilaktycznej
  9. Prowadzenie działań edukacyjnych, w tym kampanii społecznych, adresowanych do różnych grup docelowych, w szczególności do dzieci, młodzieży i rodziców na temat zagrożeń wynikających z używania środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych, a także z pozamedycznego stosowania produktów leczniczych, których używanie może prowadzić do uzależnienia.
  10. Szkolenie grup zawodowych, w szczególności takich jak: lekarze psychiatrzy, lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki i położne podstawowej opieki zdrowotnej, specjaliści terapii uzależnień i psycholodzy w zakresie tematyki uzależnień od środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych oraz skutecznych interwencji i programów profilaktycznych i leczniczych.
  11. Prowadzenie działań edukacyjnych i szkoleniowych dotyczących strategii rozwiązywania problemów wynikających z używania środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych, kierowanych w szczególności do przedstawicieli organizacji pozarządowych i jednostek samorządu terytorialnego.
  12. Wspieranie działań profilaktycznych o charakterze rozrywkowym, sportowym itp. dla dzieci i młodzieży w szczególny sposób eksponujący szkodliwość  narkotyków.
  13. Upowszechnianie informacji na temat dostępu do działań profilaktycznych, interwencyjnych, pomocowych i placówek leczenia dla osób zagrożonych uzależnieniem lub uzależnionych od środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych oraz ich rodzin przez bieżącą aktualizację baz danych i ich udostępnianie.
  14. Zakup i rozprowadzanie materiałów informacyjno – edukacyjnych  (książki, kasety, płyty DVD, broszury, ulotki itp.

Wskaźniki oceny realizacji zadania:

  • liczba osób przeszkolonych z rozbiciem na poszczególne szkolenia
  • liczba dzieci i młodzieży uczestniczących w programach oraz w przedstawieniach profilaktycznych
  • liczba akcji edukacyjnych (kampanie lokalne i ogólnopolskie).

Zadanie 4

Wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii.

  1. Wspieranie stowarzyszeń, instytucji i osób fizycznych promujących abstynencję i zdrowy styl życia.

Wskaźniki oceny realizacji zadań:

  • liczba instytucji działających na terenie Gminy Puck promujących abstynencję i zdrowy styl życia

Zadanie 5

Wspieranie programów reintegracji społecznej i zawodowej osób uzależnionych od środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych.

Zadanie 6

Zwiększanie oferty działań zmierzających do aktywizacji zawodowej i społecznej osób

uzależnionych od środków odurzających, substancji psychotropowych i nowych substancji psychoaktywnych lub zwiększanie dostępności do istniejących form wsparcia.

VII.  ŹRÓDŁA I ZASADY FINANSOWANIA

  1. Głównym źródłem finansowania zadań Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych są środki finansowe pochodzące z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
  2. Powyższe środki gromadzone są w budżecie Gminy w dziale 85 – ochrona zdrowia, w rozdziale 85153 – przeciwdziałanie narkomanii.
  3. W 2017 r. na wydatki związane z realizacją Gminnego Programu planuje się kwotę: 30.000 zł
  4. Szczegółowe zapotrzebowanie na środki finansowe przeznaczonych na realizację zadań wynikających z Gminnego Programu zatwierdza Wójt Gminy na drodze zarządzenia.

VIII. KONTROLA EFEKTYWNOŚCI PROGRAMU

  1. Systematyczne zbieranie i analiza danych dotyczących realizacji Gminnego Programu.
  2. Systematyczne sprawdzanie zadań pod względem jakości, czasu oraz efektywności.
  3. Sporządzanie raz w roku sprawozdania (do 31 marca 2018 r.) z wykonania Programu, przez inspektora ds. alkoholowych, zawierającego informacje dotyczące ilości środków finansowych przeznaczonych na realizację poszczególnych działań, liczby przeprowadzonych i/lub dofinansowanych form w ramach poszczególnych działań, liczby osób objętych poszczególnymi działaniami, liczby podmiotów, z którymi nawiązano współpracę.
  4. Wójt Gminy Puck sprawuje na bieżąco nadzór nad realizacją Gminnego Programu i podejmuje niezbędne działania zmierzające do osiągnięcia wyznaczonych celów.

 

 

 

 

 



[1] profilaktyka ukierunkowana na całe populacje; działania profilaktyczne adresowane do całych grup (populacji) bez względu na stopień indywidualnego ryzyka występowania problemów związanych z używaniem alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych lub uzależnień behawioralnych; ich celem jest zmniejszanie lub eliminowanie czynników ryzyka sprzyjających rozwojowi problemów w danej populacji i wzmacnianie czynników wspierających prawidłowy rozwój; działania uniwersalne są realizowane np. w populacji dzieci i młodzieży w wieku gimnazjalnym, w populacji młodych dorosłych, w populacji rodziców posiadających dzieci w wieku szkolnym; przykładem profilaktyki uniwersalnej są programy opóźniania inicjacji alkoholowej lub nikotynowej adresowane do całej populacji dzieci wchodzących w okres pierwszych eksperymentów z substancjami psychoaktywnymi;

[2] profilaktyka ukierunkowana na jednostki i grupy zwiększonego ryzyka,; działania profilaktyczne adresowane do jednostek lub grup, które ze względu na swoją sytuację społeczną, rodzinną, środowiskową lub uwarunkowania biologiczne są narażone na większe od przeciętnego ryzyko wystąpienia problemów wynikających ze stosowania substancji psychoaktywnych, uzależnień behawioralnych lub innych zaburzeń zdrowia psychicznego; działania z tego poziomu profilaktyki są podejmowane ze względu na sam fakt przynależności do danej grupy; profilaktyka selektywna jest działaniem uprzedzającym, a nie naprawczym;

[3] profilaktyka ukierunkowana na jednostki (lub grupy) wysokiego ryzyka demonstrujące wczesne symptomy problemów związanych z używaniem alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych, środków zastępczych lub NSP bądź problemów wynikających z uzależnień behawioralnych, ale jeszcze niespełniające kryteriów diagnostycznych uzależnienia, a także wskazujące na symptomy innych zaburzeń zachowania lub problemów psychicznych; przykładem profilaktyki wskazującej są interwencje podejmowane wobec uczniów upijających się lub eksperymentujących z narkotykami; niektóre działania mające na celu redukcję szkód zdrowotnych lub społecznych u osób nadużywających substancji psychoaktywnych (np. działania edukacyjne i prawne zmierzające do ograniczenia liczby wypadków drogowych popełnianych przez kierowców pod wpływem tych substancji)